Οστεοαρθρίτιδα γόνατος

Η οστεοαρθρίτιδα ή αρθρίτιδα εκφυλιστικού τύπου είναι η πιο κοινή χρόνια αρθρίτιδα. Χαρακτηρίζεται από πόνο στην άρθρωση που πάσχει, δυσκαμψία, και περιστασιακό οίδημα. Οι πιο συχνά προσβαλλόμενες αρθρώσεις είναι το ισχίο, το γόνατο και οι αρθρώσεις της άκρας χειρός. Συνήθως εμφανίζεται σε ασθενείς άνω των 55 ετών αν και μπορεί να προσβάλλει και νεότερους. Παρουσιάζεται με καταστροφή του φυσιολογικού αρθρικού χόνδρου, στένωση του μεσάρθριου διαστήματος, φλεγμονή στον αρθρικό θύλακο και εμφάνιση οστεοφύτων.

Παράγοντες αυξημένου κινδύνου είναι:

 

  • Τραυματισμός

  • Επαναλαμβανόμενη καταπόνηση κατά την εργασία

  • Μυϊκή αδυναμία

  • Αυξημένο σωματικό βάρος

  • Μεταβολικό σύνδρομο (Παχυσαρκία, Δυσλιπιδαιμία, Υπέρταση, Σακχαρώδης Διαβήτης)

Οι παρακάτω συμβουλές σκοπό έχουν την ελάττωση της δυσκαμψίας στην άρθρωση, την ύφεση του καθημερινού πόνου και την γενική βελτίωση της ποιότητας ζωής σε έναν ασθενή με αρχόμενη έως μέτρια οστεοαρθρίτιδα.

Συνιστάται ελαφρά σωματική άσκηση, όπως περπάτημα με αποφυγή μεγάλων κλίσεων και σκαλοπατιών. Ασκήσεις ενδυνάμωσης των κάτω άκρων με συγκεκριμένο πρόγραμμα και επίβλεψη ειδικού. Ειδικά το κολύμπι και οι ασκήσεις σε πισίνα είναι ευεργετικές εξαιτίας της ελαττωμένης επιβάρυνσης λόγω της άνωσης.

Τροποποίηση της καθημερινότητας με απώλεια βάρους, ελάττωση του δείκτη μάζας σώματος κάτω από το 25. Η σωστή διατροφή βοηθά και στην αντιμετώπιση του μεταβολικού συνδρόμου, μιας ομάδας παθήσεων που περιλαμβάνουν, εκτός από την παχυσαρκία, την υπέρταση, τον σακχαρώδη διαβήτη και την δυσλιπιδαιμία (αυξημένα λιπίδια στο αίμα).

Η φυσικοθεραπεία μπορεί να έχει ενισχυτικό ρόλο, ειδικά στην αύξηση του εύρους κίνησης σε μια δύσκαμπτη άρθρωση, στην μυϊκή ενδυνάμωση ειδικά μετά από περιόδους παρατεταμένου κλινοστατισμού, στην εκμάθηση βάδισης με βοηθήματα και γενικά στην βελτίωση των οξέων και χρόνιων συμπτωμάτων της οστεοαρθρίτιδας.

Βελτίωση της στάσης του σώματος με ειδικούς πάτους στα υποδήματα, ώστε να ελαττωθεί η φόρτιση στο πάσχον διαμέρισμα του γόνατος (έσω ή έξω).

 

Παγοθεραπεία συμπτωματικά για την υποχώρηση του πόνου και του οιδήματος, ειδικά μετά από καταπόνηση. Κάθε 2 ώρες για 10-20 λεπτά χωρίς άμεση επαφή του πάγου με το δέρμα.

 

Κλινοστατισμός και ανάρροπη θέση του κάτω άκρου. Η ύπτια θέση και η ανύψωση με 2 μαξιλάρια κάτω από το γόνατο βοηθούν στην υποχώρηση των συμπτωμάτων.

Φαρμακευτική αγωγή

Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα έχουν απόλυτη ένδειξη για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της οστεοαρθρίτιδας που οφείλονται στην φλεγμονή όπως ο πόνος και το οίδημα. Δίνονται μόνο με συνταγή γιατρού λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών από το στομάχι και το γαστρεντερικό σύστημα γενικότερα. Επίσης έχουν την τάση να αυξάνουν την αρτηριακή πίεση, οπότε χρειάζεται προσοχή σε υπερτασικούς ασθενείς, επίσης απαγορεύεται η συγχορήγηση με συγκεκριμένα φάρμακα όπως κάποια αντιπηκτικά.

Τα απλά αναλγητικά τύπου Παρακεταμόλης μπορούν να αντιμετωπίσουν τον οξύ πόνο χωρίς όμως να υπερβαίνονται τα 3000mg ημερησίως (το κάθε δισκίο έχει συνήθως 500mg). Η οξεία ηπατική ανεπάρκεια είναι επιπλοκή σε περίπτωση υπερδοσολογίας.

Τα οπιοειδή αναλγητικά έχουν θέση για την αντιμετώπιση ενός οξύ πόνου ο οποίος περιορίζει τον ασθενή. Συνήθως για περιορισμένη χρήση για μικρό χρονικό διάστημα. Η χρόνια χορήγηση οδηγεί σε εξάρτηση και ανθεκτικότητα. Μεγάλη προσοχή λοιπόν για να καταπολεμήσουμε το φαινόμενο των εξαρτημένων από αυτά τα φάρμακα υπερηλίκων.

Τα διάφορα συμπληρώματα διατροφής όπως η θειική γλυκοζαμίνη ή η χονδροϊτίνη κατά περίπτωση μπορούν να βοηθήσουν.

Τα κορτικοστεροειδή είτε από του στόματος είτε ενέσιμα, είτε εγχυόμενα ενδαρθρικά μπορούν να δράσουν προσωρινά ευεργετικά αντιμετωπίζοντας τα οξέα συμπτώματα. Η κατάχρηση τους μπορεί να έχει σοβαρές επιπλοκές, τόσο συστηματικά, όσο και στην ίδια την άρθρωση σε βάθος χρόνου. Αντενδείκνυνται πλήρως σε διαβητικούς ασθενείς και ανοσοκατεσταλμένους. Και αυτά πρέπει να χορηγούνται μόνο με οδηγία του γιατρού και ποτέ εμπειρικά.

Οι ενδαρθρικές εγχύσεις με σκευάσματα τύπου υαλουρονικού οξέος, χονδροϊτίνης, PRP έχουν δείξει αποτελεσματικότητα στην ύφεση των συμπτωμάτων της οστεοαρθρίτιδας. Γίνονται από εξειδικευμένο προσωπικό και υπό απολύτως άσηπτες συνθήκες. Ιδανικά πρέπει να προηγείται υπέρηχος της άρθρωσης και να εγχύονται υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση. Η διάρκεια δράσης τους εξαρτάται από το μοριακό βάρος της εγχυόμενης ουσίας, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της άρθρωσης και το επίπεδο δραστηριότητας του ασθενούς. Συνήθως παρατηρείται σαφής βελτίωση για 6 έως 12 μήνες πριν χρειαστεί επανάληψη. Δεν είναι οριστική θεραπεία, απλά είναι μία μέθοδος ιδανική για τους ασθενείς οι οποίοι δεν δύνανται να χειρουργηθούν ή είναι σε αρχικά στάδια της νόσου.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Στη θεραπεία του κάθε ασθενή σημασία έχει ο σωστός προγραμματισμός και η επικοινωνία με τον γιατρό. Οι σύγχρονες τεχνικές στην αρθροσκόπηση και την αρθροπλαστική του γόνατος εφαρμόζονται κατά περίπτωση. Στόχος είναι η επιλογή της ορθότερης μεθόδου θεραπείας για τον συγκεκριμένο ασθενή.

Η αρθροσκόπηση χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση περιορισμένων βλαβών στον αρθρικό χόνδρο, συνήθως σε μετατραυματική αρθρίτιδα. Μέθοδοι όπως mosaicplasty, μεταμόσχευση αυτόλογων χονδροκυττάρων και άλλες κερδίζουν έδαφος τα τελευταία χρόνια.

Η θεραπεία της μέσης βαρύτητας και της βαριάς Οστεοαρθρίτιδας είναι η Αρθροπλαστική. Όλες οι συντηρητικές μέθοδοι αποσκοπούν στο να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματα, όπως ο πόνος, το οίδημα και η δυσκαμψία και δεν είναι αποτελεσματικές επ'άπειρον.
Η αιτία της Οστεοαρθρίτιδας είναι η εκφύλιση και η καταστροφή του αρθρικού χόνδρου. Ο χόνδρος τον οποίο παράγει ο οργανισμός για την αντικατάσταση του φθαρμένου είναι πάντα χειρότερης ποιότητας από τον υαλοειδή χόνδρο που προϋπήρχε. Με την αντικατάσταση της φθαρμένης άρθρωσης από τεχνητή ο ασθενής παύει να υφίσταται την καθημερινή δοκιμασία του να ζει με την βαριά οστεοαρθρίτιδα η οποία τον περιορίζει στην δραστηριότητά του. Οι σύγχρονες τεχνικές με τα βιοσυμβατά και ιδιαίτερα ανθεκτικά στο χρόνο και την καταπόνηση υλικά εξασφαλίζουν ποιότητα ζωής.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει να γίνει στην εξατομικευμένη αρθροπλαστική του γόνατος PSI. Περιλαμβάνει προσεκτικό προεγχειρητικό σχεδιασμό της επέμβασης με αξονική ή μαγνητική τομογραφία σε τρεις διαστάσεις και δημιουργία εξατομικευμένων οδηγών, μοναδικών για τον κάθε ασθενή, οι οποίοι και θα χρησιμοποιηθούν διεγχειρητικά για την τοποθέτηση της πρόθεσης.

 

Είναι μια τεχνική σύγχρονη η οποία ελαττώνει κατά πολύ το χειρουργικό τραύμα. Τα οφέλη είναι πολλαπλά, ελάττωση του χειρουργικού χρόνου στο μισό, μειωμένες ανάγκες για μετάγγιση, ελάττωση του χρόνου παραμονής του ασθενούς στην κλινική, μείωση του μετεγχειρητικού πόνου και σαφώς συντομότερη κινητοποίηση, ακόμα και την ίδια ημέρα και έναρξη φυσικοθεραπείας.

Η θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας του Γόνατος είναι ομαδική δουλειά. Ο ασθενής μαζί με τον γιατρό και τους συνεργάτες του αγωνίζονται για την ύφεση των συμπτωμάτων και την οριστική απαλλαγή από αυτά. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συνεχής παρακολούθηση της προόδου της αποκατάστασης και τροποποίησή της ανάλογα με τις μεταβαλλόμενες συνθήκες της καθημερινότητας. Η συμμόρφωση του ασθενούς στις οδηγίες των ειδικών είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας για την γρηγορότερη επάνοδο σε μία καθημερινότητα χωρίς πόνο και δυσκαμψία.

 

 

Μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μου για οποιαδήποτε απορία σχετικά με την πάθησή σας.

 

 

Αριστοτέλης Φυλακτός

© 2020 Ορθοπαιδικό Ιατρείο Φυλακτού Αριστοτέλη. Ν. Τσόντζα 3 ΤΚ 50131 Κοζάνη, Ελλάδα